Autyzm u kobiet. Dlaczego diagnoza przychodzi tak późno?
Autyzm u kobiet. Dlaczego diagnoza przychodzi tak późno?
Wiele kobiet słyszy diagnozę autyzmu dopiero w dorosłości. Wyjaśniamy, czym jest maskowanie, dlaczego trudności bywają niewidoczne i kiedy warto rozważyć proces diagnostyczny.
Z zewnątrz komunikatywna i odnajdująca się wśród ludzi. W rzeczywistości kontakt społeczny wymaga od niej dużego wysiłku.
Jednym z ważniejszych pojęć pomagających zrozumieć późną diagnozę autyzmu u kobiet jest maskowanie. Oznacza to świadome lub nieświadome dostosowywanie swojego zachowania do oczekiwań społecznych w taki sposób, aby trudności były mniej widoczne.
Maskowanie, czyli wysiłek, którego nie widać
Kobiety obserwują innych i uczą się… Uczą się mimiki, gestów czy sposobów prowadzenia rozmowy. W głowie przygotowują tematy i pilnują, by pamiętać, aby spojrzeć w stronę rozmówcy czy nawiązać z nim chociaż krótki kontakt wzrokowy.
Taka kobieta z zewnątrz może być postrzegana jako osoba komunikatywna i odnajdująca się wśród ludzi, jednak w rzeczywistości kontakt społeczny wymaga od niej dużego wysiłku.
Obraz autyzmu tworzony na podstawie chłopców
Jednym z powodów jest również to, że przez lata obraz autyzmu był tworzony przede wszystkim na podstawie badań i obserwacji chłopców oraz mężczyzn. W rezultacie stereotypowy obraz osoby w spektrum autyzmu nie zawsze uwzględnia sposób, w jaki ASD może manifestować się u kobiet.
Kobiety częściej rozwijają strategie kompensacyjne, lepiej naśladują zachowania społeczne i bardziej świadomie uczą się zasad funkcjonowania w relacjach. Ich trudności mogą więc być mniej widoczne.
Kiedy kobiety szukają diagnozy?
Często impulsem do szukania przyczyn swoich trudności jest moment, w którym dotychczasowe strategie przestają wystarczać. Może to być przewlekłe przeciążenie, wypalenie, zmiana pracy, narodziny dziecka, zakończenie ważnej relacji albo inna zmiana życiowa.
Czasami wcześniejsze rozpoznania, np. zaburzenia lękowe czy depresja, nie wyjaśniają w pełni doświadczanych trudności.
Diagnoza jako porządkowanie własnej historii
Otrzymanie diagnozy autyzmu w dorosłości dla wielu kobiet jest ważnym momentem porządkowania własnej historii. Może pozwolić spojrzeć inaczej na wcześniejsze doświadczenia czy relacje oraz pomóc lepiej zrozumieć własne potrzeby i funkcjonowanie.
Kiedy warto rozważyć proces diagnostyczny?
Warto rozważyć proces diagnostyczny, jeśli:
- czujesz przeciążenie po spotkaniach towarzyskich lub po pracy w grupie;
- masz trudności w relacjach, nie nadajesz na tych samych falach co inni lub czujesz się wyobcowana w większych grupach;
- długo analizujesz przebieg rozmowy lub sytuacji społecznej;
- masz pasje, w które bardzo się angażujesz, zgłębiając o nich wszelkie informacje;
- masz trudności z nagłymi zmianami planów lub niespodziewanymi sytuacjami;
- silnie reagujesz na określone bodźce sensoryczne;
- latami leczyłaś inne zaburzenia lub nie widzisz postępów w terapii.
Autyzm u kobiet czasami może być ukryty pod warstwą dobrze wyuczonych strategii.
Perfekcjonizm i wieloletnie dostosowywanie się do otoczenia sprawiają, że trudności długo pozostają niewidoczne. Dlatego w procesie diagnostycznym szczególnie ważne jest spojrzenie nie tylko na to, jak osoba funkcjonuje obecnie, ale również na:
- historię rozwoju
- doświadczenia z dzieciństwa
- strategie, którymi latami kompensowała trudności
- wcześniejsze rozpoznania, które nie wyjaśniły wszystkiego
Diagnoza autyzmu ADOS-2 w Soul CWP
- hello@soulcwp.com
- tel. 517 355 214
- Soul Centrum Wsparcia Psychologicznego
ul. Piłsudskiego 120a, Józefów
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z psychologiem ani innym specjalistą zdrowia psychicznego.
